E tatau i le setete ona uaʻi atu i le lamatiaga! O le pa'ū ifo o tupe a le atunuʻu, o le siʻitia tele o tau, ma le faʻateleina o le faʻaitiitia o fefaʻatauaʻiga o oloa o se mea mataʻutia tele!

I le lua tausaga ua tuanaʻi, ua mafatia Turkey i le pa'ū o tupe ma le taugata o le soifuaga.

I le 2020, na toe tuʻuina atu ai e le pale fou ia Turkey se isi faʻalavelave, ma tuleia ai i se pa'ū tele o le tamaoaiga. O loʻo pa'ū le tupe a Turkey i le lotoifale o le lira i se saoasaoa maualuga ma ua oʻo atu ana tupe teu faʻafaigaluega mai fafo i le tulaga maualalo. Feso'ota'iga fa'ai'u, feso'ota'iga laupapa pcb i laupapa ma Mama Fa'aataata e tatau ona matauina.

I lenei tulaga, na faʻatūina e Turkey se laʻau e taʻua o le Puipuiga o Fefaʻatauaʻiga.
01 Lotovaivai

Ua leva ona i ai le tamaoaiga o Turkey i se pa'ū maulalo o le tamaoaiga talu mai le afa lona lua o le 2018, aemaise lava lona tamaoaiga vaivai, lea na faateteleina e le faamai pipisi o le pale fou o le 2020.

Na faʻaititia e le Moody's, le ofisa faʻavaomalo o faʻavasegaga tupe, le tulaga faʻaletupe a Turkey mai le B1 i le B2 ia Setema 2020 i luga o le faʻavae o le faʻaauau pea ona paʻuʻū o tupe teufaafaigaluega mai fafo a le atunuʻu ma mafua ai ni lamatiaga i le paleni o totogi, luʻitau tau tamaoaiga ma faʻalavelave tau tupe.

I le kuata lona tolu o le 2020, na faaalia ai e le tamaoaiga o Take se aga toe faaleleia. Peitai, e tusa ai ma faamaumauga lata mai a le Ofisa o Fuainumera a Take (TUIK), na siitia le faasinoupu o tau o oloa a tagata faatau i Take i le 1.25% ia Tesema 2020 mai Novema ma le 14.6% mai le vaitaimi lava lea e tasi i le 2019.

O tau o oloa ma auaunaga eseese, felauaiga, meaai ma meainu e le o ni ava malosi na sili ona siitia, i le 28.12 pasene, 21.12 pasene ma le 20.61 pasene, i le faasologa lava lea e tasi, pe a faatusatusa i le vaitaimi lava lea e tasi i le 2019.

E ui e faigata le Peresetene o Take Recep Tayyip Erdoğan i faiga faʻavae i fafo, ae e le fesoasoani i lona atunuu.

I le ogatotonu o Tesema 2020, na faasilasila ai e Erdoğan ni fesoasoani tau tupe e fesoasoani ai i pisinisi laiti ma feololo ma tagata faioloa ia ola mo le isi tolu masina. Peitai, fai mai le au atamamai tau tamaoaiga, o fuafuaga, ua tuai tele ma ua faia i se fua faatatau laitiiti, atonu e leai se aafiaga tele i le tamaoaiga o Take ua faaleagaina.

E tusa ai ma le suʻesuʻega lata mai a le MetroPoll na faʻasalalau e le au suʻesuʻega, e 25% o tagata na tali mai i Take na fai mai e le mafai ona latou faʻafetaiaʻia o latou manaʻoga autu. Na pa'ū le talitonuga tau tamaoaiga i Take i le 86.4 ia Tesema mai le 89.5 ia Novema, e tusa ai ma le Ofisa o Fuainumera a Take. Soʻo se tau i lalo ifo o le 100 togi e faʻaalia ai le leai o se faʻamoemoega faʻaagafesootai.
I le taimi nei, ua ofoina atu e Erdoğan, o lē na leiloa le lagolago a lana uo o Trump, se fesoasoani i le EU, ma tusi atu i le Peresetene Farani o Macron e uiga i talanoaga vitio i le faamoemoe e toe faaleleia malie ai sootaga ma le EU.
Peita’i e tusa ai ma le lipoti lata mai a le Al Jazeera, o lo’o i ai Turkey i le faagasologa o "feeseesea’iga fa’alemalo", ma ta’ua ai le fa’aletonu o le tulaga tau tamaoaiga i totonu o Turkey, ma vala’au ai mo ni palotaga vave mo le peresetene ma le palemene.
Pa'ū o le fua faatatau o fesuiaiga o tupe

O le lira Take e sili ona leaga le faatinoga i le lalolagi i le 2020, e tatau ona i ai se igoa o le lira Take ——5.94 rira e faasaga i le tala i le amataga o le tausaga, Na pa'ū i lalo i le tusa ma le 7.5 Lila ia Tesema, O le pa'ū faaletausaga e 25%, Na avea ma maketi tuputupu ae sili ona leaga pe a uma Pasila! I le amataga o Novema 2020, na pa'ū ai le tau o le lira Take i se tulaga maualalo: o le tala e 8.5 rials.

O le valu lea o tausaga sosoo na pa'ū ai le lira, ma o le tele o le pa'ū faaletausaga e sili atu i le 10%. I le aso 2 o Ianuari 2012, o le fua faatatau o fesuiaiga o tupe a le lira faasaga i le tala Amerika e 1.8944. Ae i le aso 31 o Tesema 2020, ua pa'ū le lira i le 7.4392 faasaga i le tala. O le pa'ū e sili atu i le 300% i le valu tausaga.

A faʻaitiitia tele le tau o tupe a se atunuʻu, e faʻateleina foʻi le tau o oloa e faʻaulufale mai, ma e faigata ona fai atu e le mafai e kamupani faʻaulufale mai a Take ona tatalia le paʻū o le lira a Take i le taimi nei. I lenei tulaga, e ono filifili nisi o tagata pisinisi a Take e taofi le fefaʻatauaʻiga, pe taofi foʻi le totogi mulimuli, ma teena oloa.

Ma ina ia fa'alavelave i le maketi o fesuiaiga o tupe mai fafo, toetoe lava a uma ona fa'a'uma e Turkey ana tupe teu fa'afaigaluega. Ae o le i'uga, o lo'o fa'aitiitia pea le tau o le lira, ma e fa'atapula'aina le a'afiaga moni.

I luma o le faʻalavelave tau tupe, na valaʻau atu ai le Peresetene o Take, Recep Tayyip Erdogan, i tagata lautele e faʻatau le lira ma amata se "tauvaga faʻale-atunuʻu" e teteʻe atu ai i le "fili tau tamaoaiga". Afai e tuʻu e se tasi tala, euro poʻo auro i lalo o le aluga, alu i le faletupe ma fesuiaʻi mo le lira a Take. O se taua faʻale-atunuʻu lenei," o le tala lea a Erdoğan. "Matou te le faiaʻina i le taua tau tamaoaiga."

Ae i le taimi e masani ona faʻatau ai e tagata le auro mo le tau maualuga - o loʻo faʻatau e tagata Take le auro i ni fua faʻatatau e sili ona maualuga. E ui ina pa'ū mo le tolu masina sosoo, ae ua siʻitia le auro i le tusa ma le 19% talu mai le 2020.
03 Puipuiga o fefaʻatauaʻiga

O le iʻuga, na siitia e Turkey le tulafono o le "puipuiga o fefaʻatauaʻiga". I le amataga o le 2021, ua lafoaʻi e Turkey ni mataupu se tele:

O le mea moni, o Turkey o se atunuu e tele atu suʻesuʻega o fesoasoani tau fefaʻatauaʻiga i oloa Saina, ma i le 2020, o le a faʻaauau pea ona suʻesuʻe ma faʻaeʻe lafoga i nisi oloa.

E matuā tāua tele le mātauina o loo iai i le Tiute a Take se tulafono uiga ese e faapea afai e toe faafoi atu oloa i le uafu faatasi ai ma le maliega tusitusia a le tagata na auina atu oloa ma le "faasilasilaga o le teena o le mauaina o oloa", o le a avea oloa ma aseta a Take pe a uma ona ulufale atu i le uafu a Take. Mo uafu e umi se taimi e nonofo ai pe o oloa e leʻi aveeseina, o le a iai le aia tatau a le Tiute e faatau atu ai oloa e aunoa ma le pule ma o le tagata muamua na aumaia oloa o le a avea ma tagata muamua e faatauina.

O nisi o aiaiga o le Tiute a Take ua faʻaaogaina e tagata faʻatau i totonu o le atunuʻu e le manaʻomia mo le tele o tausaga, ma afai e le faʻaeteete le au faʻatau atu oloa, o le a latou i ai i se tulaga e matua le gaoioi lava.

O lea la ua faatoa auina atu i Turkey, faamolemole ia e mataala i le saogalemu o le totogiina!


Taimi na lafoina ai: Mati-04-2021