Nsogbu nke usoro ọkọnọ ndị mmadụ na ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia, nke mere ka ụwa bụrụ isi ọwụwa, amalitela ịgbake ugbu a. Waya dị larịị na-agbanwe agbanwe, d dị n'okpuru 15 na ngọngọ ọdụ kọntaktị phoenix enwere ike ijikọ kwesịrị ịrịba ama.
Kemgbe mmalite Ọktoba, Vietnam ebelatala mmachibido iwu nke ịpụpụ iche iji kwalite nlọghachi nwayọ nwayọ na ọrụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Malaysia, n'ihi iwu ọhụrụ nke mgbochi ọrịa, amaliteghachila ọtụtụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe, ọkachasị n'ụlọ ọrụ mmepụta ihe nwere oke ọnụọgụ ịgba ọgwụ mgbochi, nke na-arụ ọrụ nke ọma.
Site na ọnụego ọgwụ mgbochi na amụma ọrịa COVID-19, ọtụtụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe na ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia, mgbe ọnwa ole na ole nke ịda mba gasịrị, na-eme ngwa ngwa ịmaliteghachi ọrụ iji weghachi usoro ọkọnọ mebiri emebi.
A maliteghachiri ọrụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe ndị dị na ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia
Ọtụtụ ụlọ ọrụ nwere ụlọ ọrụ mmepụta ihe ma ọ bụ mmekorita na Vietnam kwuru na mmepụta zuru oke ka ọ na-erule ngwụcha Nọvemba agaghị esiri ike ịlaghachi n'ọkwa ọrịa a tupu ọrịa a.
Gọọmentị Vietnam kwuru na mbido ọnwa Nọvemba na mmepụta amalitela n'ihe dị ka ụlọ ọrụ mmepụta ihe Nike 200 dị na Vietnam. Na etiti ọnwa Julaị, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasent 80 nke OEM akpụkpọ ụkwụ Nike nke mba ahụ ka a manyere ịkwụsị mmepụta n'okpuru iwu nchịkwa ọrịa nke gọọmentị Vietnam, ebe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara nke akpụkpọ ụkwụ ya ka a na-emepụta na Vietnam. Ma Intel na Samsung kwuru na ha na-eme atụmatụ ịmaliteghachi mmepụta kpamkpam na Ho Chi Minh City, Vietnam, ka ọ na-erule ngwụcha ọnwa Nọvemba.
Dịka akụkọ nke Ministri Atụmatụ na itinye ego nke Vietnam si kwuo, site na mmejuputa iwu nke ibikọ ọnụ na ọrịa ahụ, ụlọ ọrụ na Vietnam gbakechara nwayọ nwayọ na Ọktoba, ọnụọgụgụ nke ịmaliteghachi azụmaahịa na mmepụta mụbara site na 29.8% kwa ọnwa, ihe karịrị 75% nke ndị ọrụ laghachiri ọrụ, na-ebelata nrụgide nke ụkọ ọrụ ụlọ ọrụ.
Ka ọ dị ugbu a, mbupụ Vietnam rịrị elu 6.4% na Ọktoba site na ọnwa gara aga. Nke a pụtara ìhè bụ na mgbe ọnwa ole na ole nke ụkọ azụmaahịa gasịrị, Vietnam mechara maliteghachi mmụba azụmaahịa ya n'ọnwa ahụ.
Ụlọ ọrụ mmepụta akụkụ ụgbọala na Vietnam na-eweghachikwa ikike ha, na-eme ka ndị nrụpụta ụwa na-achọsi ike ka akụkụ ahụ bịarute ngwa ngwa.
Japan Guhe Electric, nke na-emepụta waya ụgbọala na Vietnam, kwuru na ha nwere ike iweghachi ikike ha n'oge na-adịghị anya 100%, ụlọ ọrụ ahụ wee were ihe dị ka ndị ọrụ 8,000 n'ọrụ n'ụlọ ọrụ mmepụta ha dị na Ho Chi Minh City naanị.
Ndozigharị Vietnam ezughị oke maka usoro ọkọnọ ụgbọala nke ụlọ ọrụ ụgbọala, n'ihi na obodo bụ isi nke chips ụgbọala dị na Malaysia, mana Malaysia na-agakwa n'ihu iweghachi ọkọnọ.
"Isi ụlọ ọrụ dị na Ibao alaghachitela n'ọnọdụ nkịtị, mana ọ na-arụ ọrụ naanị pasentị 80 n'ihi ụkọ ndị ọrụ," ka John Chia (John Chia, onyeisi oche nke Unisem (M), ụlọ ọrụ nke abụọ kachasị ukwuu na nhazi na nnwale semiconductor na Malaysia kwuru.
N'ihi ọrịa a, a kpọchiri Malaysia n'ofe mba ahụ kemgbe ọnwa Juun, e mechikwara ụlọ ọrụ mmepụta ihe Yonisen dị na Ibao ruo ụbọchị iri na atọ dịka iwu gọọmentị si dị na Septemba. Mmechi nke Henisen na ụlọ ọrụ semiconductor ụgbọala ndị ọzọ dị na Malaysia emeela ka enweghị obere chips ụgbọala n'ahịa mba ụwa, nke mere ka ọtụtụ ụlọ ọrụ ụgbọala buru ibu kwụsị mmepụta.
Ndepụta PMI nke ndị njikwa ịzụta ihe na Malaysia ruru 52.2% na Ọktoba, site na 48.1% na Septemba na ebe kachasị elu kemgbe Eprel, ọkachasị n'ihi na ụlọ ọrụ mmepụta ihe maliteghachiri ọrụ mgbe gọọmentị mechiri ụlọ ọrụ ahụ.
Azụmahịa ọkọnọ na-agbake nwayọ nwayọ
Onye isi ụlọ ọrụ Apple bụ Tim Cook kwuru na ọ bụ ezie na ọrịa a na-efe efe na Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia emetụtala ọkọnọ Apple n'ime nkeji ikpeazụ, nke ahụ akawanyela mma kemgbe Ọktoba.
Na Malaysia, Indonesia na Philippines, ọnụọgụgụ ndị ọrịa ọhụrụ a kwadoro n'otu ụbọchị agbadala nke ukwuu. N'ihi nke a, njem azụmaahịa na mpaghara ahụ na-agbakekwa, na-akwalite mgbake nke usoro ọkọnọ.
E tinyere ahịrị ndị dị ogologo n'ihu Ụlọ Ọrụ Ọrụ Ụgbọelu Singapore. Ọtụtụ mmadụ gbabatara na weebụsaịtị New Airlines iji lelee ụgbọelu na ọnụahịa tiketi. AirAsia kwuru na ojiji ha nke ngwa mkpanaka amụbaala ihe karịrị pasentị 140 kemgbe gọọmentị Malaysia wepụrụ mmachibido njem ha na steeti.
Mana enwere nnukwu ọdịiche dị na ọnụego ịgba ọgwụ mgbochi n'etiti mba ndị dị na ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia, ọrịa ahụ nwekwara ike ịdị iche, dịka Vietnam, Indonesia na Philippines, naanị ihe dị ka otu ụzọ n'ụzọ anọ nke ndị bi na ya. Mba dịka Malaysia, Singapore na Cambodia nwere ihe karịrị pasentị iri asaa.
N'otu oge ahụ, ụkọ ọrụ na nsogbu nlọghachi nke ndị ọrụ ka na-enye ọtụtụ ụlọ ọrụ nsogbu. Manford (Peter Mumford), onyeisi ọrụ nke Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia na Ndịda Eshia na Eurasia Group (Eurasia Group), kwuru na ụkọ ọrụ nwere ike igbu oge mgbake akụ na ụba zuru oke ruo ọtụtụ ọnwa. Ọtụtụ ụlọ ọrụ na mpaghara ndị ahụ kwuru na ọ bụ ezie na enweghị iwu, ha ka na-anwa ịbanye aka na ọtụtụ nkwekọrịta, na-echegbu onwe ha maka enweghị ọrụ.
Ndepụta nke mgbake akụ na ụba na mba ASEAN
Vietnam: Ntinye aka ka mma n'usoro ọkọnọ zuru ụwa ọnụ
N'ihi ihe kpatara ọrịa COVID-19 ji kpaghasịa usoro ọkọnọ ụwa na mpaghara na mmụba nke nchekwa azụmaahịa, mbinye aka nke Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) abụrụla ihe dị mkpa n'usoro njikọta akụ na ụba Vietnam, ma wetaara ọtụtụ uru dị mkpirikpi na ogologo oge.
Nkwekọrịta RCEP ewetala ọtụtụ ohere maka Vietnam. Ndị otu RCEP bụ ndị kacha enye ihe eji emepụta ihe, igwe na ngwa na Vietnam, yana ahịa bụ isi maka ngwaahịa Vietnam. RCEP na-ekpuchi usoro mmepụta kachasị ukwuu n'ụwa, yabụ itinye aka dị mfe na ngwa ngwa na akụ na ụba RCEP ga-enyere Vietnam aka inwe ohere ka ukwuu isonye na usoro ọkọnọ zuru ụwa ọnụ ma mee ka ọrụ Vietnam dịkwuo elu na usoro ọkọnọ. Esemokwu azụmaahịa dị n'etiti China na United States na ọrịa COVID-19 emeela ka Vietnam jikọọ na China na ahịa ndị ọzọ na usoro mmepụta, na-emepụta ohere dị mma maka Vietnam iji dọta itinye ego mba ọzọ.
Singapore: RCEP na-eme ka ntụkwasị obi azụmaahịa na itinye ego dịkwuo elu
Singapore dịka onye mbụ so na mba ASEAN iji mezue usoro nkwenye gọọmentị nke RCEP, RCEP ga-agbasa netwọk nkwekọrịta azụmaahịa efu ya dị ugbu a, gbasaa oghere akụ na ụba, kwalite uto nke azụmaahịa na ntinye ego, melite asọmpi na ahịa mpaghara na mba ụwa, ma mee ka ọnọdụ ebe ego mba ụwa na ebe njem dịkwuo mma iji rụọ ọrụ dị mkpa.
Dịka echiche akụ na ụba kwa afọ nke Ụlọ Ọrụ ASEAN + 3 (China, Japan, South Korea) wepụtara na nkeji mbụ nke afọ a, ọnụego isonye na usoro uru zuru ụwa ọnụ nke Singapore erutela 60%, na-egosipụta njikọ chiri anya dị n'etiti akụ na ụba ya na azụmaahịa mba ụwa. Azụmaahịa kwa afọ nke Singapore dị ihe dị ka GDP ugboro anọ. Mgbe mmejuputa RCEP gasịrị, ọ ga-enyere Singapore aka ime ka mmekorita mba ọzọ dịkwuo omimi, dọtakwuo itinye ego mba ọzọ, gbasaa isonye ya na usoro uru zuru ụwa ọnụ, melite usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe, kwalite azụmaahịa ụlọ ọrụ na ntụkwasị obi itinye ego, mee ka mgbasa azụmaahịa dị mfe ma mụbaa olu mbubata na mbupụ, gbasaa ma mee ka azụmaahịa mba ụwa sie ike ma mụbaa onyinye ya na akụ na ụba.
Thailand: Ụlọ ọrụ azụmaahịa na-egosi ihe mgbaàmà nke mgbake
Ahịa ahịa zuru oke na Thailand ga-amaliteghachi uto dị mma na nkeji nke anọ nke 2021, n'ihi mmụba na ọrịa COVID-19 na China karịa na nkeji nke atọ, dịka Thai China Daily si kwuo. Ọrịa COVID-19 na ịgba ọgwụ mgbochi n'ime obodo malitere igosi ihe ngosi dị mma, nke mere ka gọọmentị belata mkpọchi na ọrụ akụ na ụba dị iche iche na nkeji nke anọ nke 2021, gụnyere atụmatụ ikwe ka ndị njem nleta si mba ọzọ pụọ na ichebe onwe ha ma tụlee imepe ụlọ ọrụ ntụrụndụ, na-egosipụta ohere nke mgbake akụ na ụba. Ihe ndị a na-emechighị emechi ga-enyere aka wulite ntụkwasị obi ndị ahịa ma mepụta ikuku mmefu, Kaitai Research Center na-atụkwa anya na ahịa azụmaahịa zuru oke ga-abawanye 1.4% na nkeji nke anọ nke 2021 site na nkwekọrịta 1.2% kwa afọ n'otu oge ahụ n'afọ gara aga.
Philippines: Mweghachi nke itinye ego mba ofesi agafeela atụmanya
Ụlọ akụ etiti ahụ gosiri na ntinye ego nke itinye ego mba ofesi kpọmkwem (FDI) nke ijeri $6.37 site na Jenụwarị ruo Ọgọst 2021 bụ ijeri $6.37, mmụba nke 40% site na ijeri $4.56 kwa afọ gara aga, ka Philippine Star kọrọ. N'ime ha, ụlọ ọrụ mba ofesi tinyere ijeri $4.51 n'ime ndị enyemaka ha na Philippines site na itinye ego n'ụgwọ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 72% kwa afọ, itinye ego n'ime ego mụbara site na 11% kwa afọ ruo nde $776. Isi itinye ego ahụ sitere na Singapore, Japan, United States na ebe ndị ọzọ, na-abanye na mmepụta, ego, mkpuchi, ọkụ eletrik, ike na ubi ụlọ. Ọnụ ego FDI ruru nde $812 na Ọgọst, mmụba nke 20% kwa afọ. Mmetụta nke agba ọhụrụ nke COVID-19 na mmalite afọ ahụ, ụlọ akụ etiti belatara ebumnuche nke ịdọta itinye ego mba ofesi kpọmkwem ruo ijeri $7 maka afọ ahụ dum, mgbake nke itinye ego mba ofesi agafeela atụmanya.
Indonesia: Mbelata azụmaahịa erutela ọkwa kachasị elu
Mbelata azụmaahịa Indonesia ruru ihe dị elu n'ọnwa Ọktoba, na ijeri dọla 5.73 (nke mbụ bụ ijeri dọla 4.74 na Ọgọst 2021). N'otu oge ahụ, mbupụ Indonesia ruru ihe dị ka ijeri dọla 22.03, ebe mbupụ mineral ruru ijeri dọla 4.53, mmụba kachasị ukwuu nke ọnwa kwa ọnwa nke 20%. China nọgidere na-ebupụ Indonesia n'ọnwa ahụ, na-eme ihe dị ka pasent 28 nke mkpokọta mbupụ n'ọnwa ahụ.
Malaysia: Emepeela ihe karịrị pasentị iri itoolu nke ngalaba akụ na ụba
Dịka Minista Ego Malaysia Donggzaflu si kwuo, na nkeji nke atọ nke afọ 2021, ego mba ofesi ruru ijeri 12.8, ebe ego mba ofesi ruru ijeri 30 karịa RM n'ime ọnwa itoolu mbụ nke afọ a, Nanyang Business Daily kọrọ. Malaysia kwuru na ngwaahịa mba ha (GDP) rịrị elu 3% n'ime ọnwa itoolu mbụ nke afọ ahụ ma belata 6.4% n'afọ gara aga. O kwuru na Malaysia anọwo na-agbake, nakwa na ihe karịrị pasent 90 nke akụ na ụba emepeela ma maliteghachila ọtụtụ ọrụ mmekọrịta ya. Ụlọ akụ na-atụ anya na akụ na ụba mba ahụ ga-eto site na 3% ruo 4% na 2021, site na 5.5% ruo 6.5% n'afọ na-abịa.
Oge ozi: Nọvemba-23-2021