RCEP e phatlola kabo ea 'maraka oa Boroa-bochabela ho Asia!
Tumellano ea Selekane se Akaretsang sa Moruo sa Libaka (Selekane se Akaretsang sa Moruo sa Libaka, RCEP) e saennoe semmuso ka la 15 Pulungoana 2020.Sehokelo sa li-terminal block tse peli, thapo e bataletseng ea lente le li-reflector tsa koloi e lokela ho hlokomeloa.
Hona jwale, China e phethetse tumello ya tumellano e akaretsang ya tshebedisano-mmoho ya moruo ya lebatowa, ke hore, tumellano ya RCEP, mme e se e le naha ya pele ho tiisa tumellano ena. Ho feta moo, Thailand e se e tiisitse Tumellano ena. Dinaha tsohle tseo e leng ditho tsa RCEP di bontshitse hore di tla tiisa Tumellano ena bofelong ba selemo sena mme di nolofatse ho kenngwa tshebetsong ha yona ka la 1 Pherekgong selemong se tlang.
Linaha tse 15 tse saenneng tumellano ena li ne li e-na le baahi ba ka bang limilione tse likete tse 3.6, kapa hoo e ka bang halofo ea baahi ba limilione tse likete tse 7.8 lefatšeng. Ka moruo oa hoo e ka bang $27 trillion, kapa hoo e ka bang karolo ea boraro ea GDP ea lefats'e, le bophahamo ba khoebo ba hoo e ka bang karolo ea boraro ea bophahamo ba khoebo ea lefats'e, linaha tse 15 ke RCEP e leng naha e nang le baahi ba bangata ka ho fetisisa lefatšeng, e kholo ka ho fetisisa moruong le sebakeng sa khoebo se nang le monyetla o moholo oa nts'etsopele.
Empa ke tšaba hore ho na le metsoalle e mengata ea khoebo ea kantle ho naha eo ba sa e utloisiseng, ha e le hantle, RCEP ea pele, ke ASEAN.
Linaha tsa ASEAN li ile tsa hlahisa mohopolo oa RCEP ka 2011; selemong sona seo, baetapele ba linaha tse leshome ba ile ba amohela mohopolo ona ka molao sebokeng sa ASEAN.
Linaha tse 10 tsa ASEAN, hammoho le baetapele ba Chaena, Japane, Rephaboliki ea Korea, India, Australia le New Zealand, li ntšitse polelo e kopanetsoeng mabapi le ho qalisoa ha lipuisano > tumellano e felletseng ea tšebelisano-'moho ea moruo ea libaka ho
Kamora moo, ASEAN e ntse e kgothaletsa ka mafolofolo ho saena semmuso ha RCEP. Ka mohlala, Vietnam, molekane wa rona wa pele wa kgwebo ho ASEAN, e hatelletse hore ho saena ha RCEP esale e le e nngwe ya dintho tsa bohlokwa tsa ho kopanngwa ha Vietnam leqheka la matjhaba, ha Malaysia, setho sa bobedi se seholo sa ASEAN, le yona e boletse hore ditumellano tsa kgatelopele ha di a lokela ho sitiswa ke India.
Bakeng sa moruo oa libaka ka kakaretso, ho na le litumellano tsa khoebo e lokolohileng pakeng tsa linaha tsa ASEAN le ASEAN ka kakaretso le linaha tse ling tse hlano tseo e leng litho, RCEP e leng keketseho e kopaneng ea litumellano tse seng li ntse li le teng.
Ka kakaretso, ho kenngwa tshebetsong ha ditumellano tsa ditefiso ke ditho tsa RCEP, phihlello e bulehileng ya mmaraka, ho tloswa ha dithibelo tse amang kgwebo, le ho nolofatsa mekgwa ya ho tlosa ditefiso tsa lekgetho ho tla fokotsa ditjeo tsa kgwebo sebakeng sa RCEP le ho kgothaletsa nolofatso ya kgwebo, e leng se tla bapala karolo e ntle ho ntshetseng pele kgolo ya kgwebo le matsete sebakeng seo. Phokotso e kopaneng ya ditefiso hodima dintho tse ka bang 90% tsa ditefiso ke ditho e tla hlohlelletsa monyetla wa ho eketseha ha kgwebo le matsete dinaheng tsa sebaka seo.
Ka lehlakoreng le leng, ho ea ka lipalo-palo, indasteri ea tlhahiso ea Chaena e etsa 65% ea RCEP, baahi ke 64%, 'me bophahamo ba moruo ke 55%, e leng se seholo ho feta naha efe kapa efe e 'ngoe ho RCEP, e leng se etsang hore Chaena e be le boemo bo batlang bo busa ho RCEP. RCEP e tla shebana le Chaena, karohano ea ketane ea indasteri, e leng molemo haholo bakeng sa Chaena ho theha tsamaiso ea eona ea moruo le sebaka sa machaba sa tšusumetso.
Bakeng sa batho ba khoebo ea kantle ho naha, ke menyetla efe e tla ba ea bohlokoa ho e cheka?
Monyetla o moholo oa 'maraka
ASEAN jwale e na le dinaha tse 10 tseo e leng ditho ka tatellano ya boholo ba GDP: Indonesia, Thailand, Singapore, Malaysia, Philippines, Vietnam, Myanmar, Cambodia, Laos le Brunei. Palo yohle ya baahi ba naha ka nngwe hajoale e ka ba dimilione tse 660. Ha e kopantswe le India, Pakistan le Bangladesh tse haufi, tse nang le baahi ba fetang dibilione tse 2.5, tse batlang di imenne habeli ho feta Chaena, palo e kgolo ya baahi le yona e tlisa menyetla e sa feleng ya kgwebo.
Tlalehong ea mathoasong a Mphalane, ntlo ea metsi ea Price Coopers e ile ea sekaseka hore linaha tse ngata tsa ASEAN li ne li ntse li le mehatong ea pele ea nts'etsopele ea moruo 'me motheo oa tsona oa moruo o ne o fokola hanyane. Ka nts'etsopele e potlakileng lilemong tsa morao tjena, maemo a bophelo a batho ba moo a ntlafetse haholo, 'me tlhoko le tšebeliso ea lihlahisoa tse fapaneng li ntse li eketseha.
Hona jwale, ASEAN e ka arolwa ka dikarolo tse tharo ho ya ka boemo ba ntshetsopele ya moruo:
Karolo ea pele ea naha: Singapore le Brunei
Linaha tsena tse peli li na le kaho ea meralo ea motheo e phethahetseng le tsamaiso ea moruo, empa e lekanyelitsoe ke sebaka sa mobu le litšenyehelo tse phahameng tsa basebetsi, palo ea indasteri e nyane haholo, 'me e shebane haholo le indasteri ea tlhahiso ea maemo a holimo.
Karolo ea bobeli: Malaysia le Thailand
Motheo oa liindasteri oa linaha tsena tse peli o phethahetse ka ho lekaneng, boemo ba thuto ea naha bo phahame, 'me pokello ea tsona lilemong tse mashome tse fetileng e thehile sistimi e phethahetseng ea ketane ea phepelo masimong a itseng a itseng, e leng tlholisano e kholo.
Karolo ea boraro: Indonesia, Philippines, Vietnam, Myanmar, Cambodia le Laos
Motheo oa liindasteri oa naha ena ea maemo a fapaneng o fokola haholo 'me boemo ba nts'etsopele ea naha bo tlase, empa ka lebaka la palo e ruileng ea basebetsi le theko e tlase ea basebetsi, e na le tlholisano e phahameng liindastering tse hlokang basebetsi ba bangata. Batseteli ba bangata ba tsoang linaheng tse ling ba bona linaha tsena e le Chaena e latelang, e hohelang matsete a mangata a tsoang linaheng tse ling 'me e hola ka potlako.
Pele ho qhoma ha moqhaka o mocha, linaha tsa ASEAN li ile tsa boloka sekhahla sa kholo ea GDP ea selemo le selemo sa hoo e ka bang 5% ka lilemo tse ngata, 'me ASEAN e ne e nkoa e le "e 'ngoe ea libaka tse sebetsang hantle ka ho fetisisa lefatšeng".
Empa ka lebaka la moqhaka o mocha oa "black swan", ka 2020, linaha tse hlano ho tse tšeletseng tse kholo tsa ASEAN, Indonesia, Singapore, Malaysia, Philippines, Thailand le linaha tse ling, li bontšitse kholo e mpe, ke Vietnam feela "e le 'ngoe", e bolokileng kholo e ntle, empa hape e ile ea fokotseha haholo, ke 2.9% feela.
Leha ho le jwalo, ho lebelletswe haholo hore moruo wa dinaha tsa ASEAN o tla kgutlela boemong ba ho ntlafala ka 2021, jwalo ka lefatsheng lohle, mme lebelo le matla le ho feta, ha e le hantle, melemo ya motheo ya sebaka seo ha e so fetohe.
Fokotsa moeli oa karohano ea ketane ea indasteri
Ho tloha karohanong ea ketane ea indasteri pakeng tsa Chaena le linaha tsa ASEAN, Chaena e batla e le boemong bo phahameng ba indasteri ea tlhahiso, 'me linaha tsa ASEAN li na le menyetla liindastering tse hlokang basebetsi ba bangata ka lebaka la phaello ea tsona ea baahi. Pejana, Chaena e bile le matsete a tobileng linaheng tsa ASEAN, RCEP e saenne, ketane ea indasteri ea maemo a tlase e tla potlakisa phetisetso.
E 'ngoe ea tse molemo ka ho fetisisa e tla ba indasteri ea masela le liaparo.
Jwalo ka morekisi e moholo ka ho fetisisa wa masela lefatsheng, Chaena e na le melemo ya tlhahiso ya ketane yohle ya indasteri, jwalo ka dipatlisiso le ntshetsopele ya indasteri, boleng bo hodimo bo ekeditsweng, nako e potlakileng ya ho tlisa thepa e kgutshwane, ditaelo tse rarahaneng tsa dihlahiswa, jj. Ka lehlakoreng le leng, monyetla wa ditjeo tsa basebetsi ba mose ho maoatle wa Asia Borwa-Botjhabela o a makatsa. Molemo wa tefiso mmarakeng wa EU wa Amerika Leboya o nka monyetla wa pele.
Ntle le masela le liaparo, indasteri ea polasetiki e thehiloeng mabiling le eona e tla rua molemo ho saennoeng ha RCEP. Chaena ke moetsi e moholo ka ho fetisisa oa mabili lefatšeng, empa ho itšetleha ka ntle ha rabara ea tlhaho Chaena ho ka ba 87%. Ha Chaena e ikopanya le RCEP, e reka rabara ea tlhaho ho tsoa Asia Boroa-bochabela nakong e tlang kapa e ke ke ea fokotsa litefiso tsa lekhetho, ke molemo o moholo bakeng sa indasteri ea mabili ea rabara ea Chaena.
Ho feta moo, hoa hlokomeleha haholo hore RCEP e thehile melao e ts'oanang ea tšimoloho, e tla fokotsa litšenyehelo tsa matsete tsa likhoebo sebakeng seo. Khoebong ea machaba, palo e kholo ea lihlahisoa ho tloha tlhahisong ho isa ts'ebetsong ea ho qetela ea 'maraka, hangata ka litšebelisano tse ngata tsa meeli. Molao oa kakaretso oa libaka melaong ea tšimoloho o bolela hore karolo ea likhoebo tse rekang sebakeng seo e fihla ho 40%, 'me sehlahisoa se ka nkoa e le tšimoloho ea libaka, kahoo se natefeloa ke litokisetso tse khethehileng. Sena se tla khothaletsa ntlafatso e eketsehileng le ntlafatso ea liketane tsa phepelo tsa libaka le ho lebisa kholong e kholo khoebong ea libaka le matsete.
Nako ea poso: Hlakubele-30-2021